Olimpiyat Özel Dosyası

Bununla da Hidayət Heydərov həm 8 ildən sonra olimpiadanın final görüşünə vəsiqə qazanan birinci azərbaycanlı cüdoçu oldu, həm də Azərbaycan Milli Olimpiya Komandası Paris Olimpiadasında birinci medalı gətirdi. Rəqib 2021 və 2023-cü illərdə Dünya Çempionatlarını bürünc medallarla başa https://olympkazinoaz.com/ vurmuş, 2022 və 2024-cü illərdə isə Avropa Çempionatlarının finalçısı olmuş 27 yaşlı təcrübəli idmançı idi. Avqustun 3-də 13–18-ci pillələr uğrunda baş tutan C finalında isə Diana Dımçenko 7 dəqiqə 35.19 saniyə nəticə göstərdi və olimpiadanı 32 idmançı sırasın 17-ci pillədə başa vurdu. İyulun 31-də baş tutan təsəlliverici yarım-final mərhələsində Dımçenko 7 dəqiqə 59.23 saniyə nəticə göstərdi və mərhələni altı idmançı sırasında üçüncü pillədə başa vuraraq C finalına vəsiqə qazandı. Nəticədə Dımçenko 7 dəqiqə 52.52 saniyə nəticə ilə qrupu üçüncü pillədə başa vurdu və olimpiadanın dörddəbir-final mərhələsinə vəsiqə qazandı.

Yaz Olimpiyat Oyunları

Avqustun 4-də isə Ruslan Lunyov 25 metr məsafəyə sürət tapançasından atəşaçma turnirində mübarizə apardı. Ruslan Lunyov 2023-cü ilin martında Estoniyada baş tutan Avropa Çempionatının nəticələrinə əsasən lisenziyaya sahib oldu. İyulun 28-də Azərbaycanın Fransadakı səfirliyinin Mədəniyyət Mərkəzində XXXIII Yay Olimpiya Oyunları münasibətilə “Azərbaycan Olimpiya Evi”nin açılışı oldu. Geyim dəstlərinin üzərində Azərbaycan bayrağı, gerbi və Xarıbülbül yer alıb. Olimpiada üçün xüsusi dizaynla hazırlanmış formalar ağ, tünd göy, çəhrayı və yaşıl rəngdədir.

Olimpiadanın nəticələri

• İyulun 31-də isə son Avropa Çempionatının qalibi Elcan Hacıyev (-90 Kq.) mübarizə apardı.
• Bu mərhələdə o, İsrail nümayəndəsi Peter Paltçix ilə üz-üzə gəldi.
• Həlledici görüşdə isə onun rəqibi IJF reytinqinin “2 nömrəsi” olan Gürcüstan cüdoçusu İlya Sulamanidze oldu.
• Rəqib 1/4 final mərhələsində məğlub olduğu üçün Turan Bayramov bürünc medal uğrunda təsəlliverici görüşlərə qatılmaq şansını da itirdi və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.
• Oyunların məzmunu və qaydaları iqtisadi və sosial hadisələrin təsiri, həm də quldarlıq dövrünün aramsız müharibələri nəticəsində tez-tez dəyişirdi.

Həlledici görüşdə onun rəqibi Cənubi Koreya nümayəndəsi Par Tae-Joon oldu. Rəqib son Olimpiya Oyunlarının və Avropa Çempionatının qalibi, həmçinin 2022-ci il Dünya Çempionatının qızıl medalçısı olan 23 yaşlı gənc və titullu idmançı idi. Rəqib son Dünya Çempionatının bürünc medalçısı, son Avropa Oyunlarının isə qalibi olan 25 yaşlı təcrübəli və titullu idmançı idi. Sonuncu dəfə Azərbaycan 2008-ci ildə olimpiada da bir idmançı ilə təmsil olunub. Qaşım Maqomedov 2023-cü il Avropa Çempionatının qalibi, həmin ilin Avropa Oyunlarının isə bürünc medalına sahib olan 24 yaşlı təcrübəli idmançı idi. Xarlan 2008-ci il olimpiadasının qalibi, 6 qat Dünya və 8 qat Avropa çempionu olan 33 yaşlı təcrübəli və titullu idmançı idi.

19 gün süren mücadeleler sonunda sporcularımız bir altın, üç gümüş ve dört bronz olmak üzere toplam sekiz madalya kazandı. Avrupa ve Dünya şampiyonu unvanlarına sahip 23 yaşındaki genç sporcumuz 2008 Pekin Olimpiyat Oyunları’nda kazandığı bronz madalyanın ardından 2012 Londra’da altın madalyayı boynuna taktı. Taekwondoda ülkemizi 57 kg da temsil eden Azize Tanrıkulu gümüş madalya kazandı. Olimpiyat Oyunları’nın ilk gününde halterde 48 kiloda Sibel Özkan Olimpiyat ikincisi oldu.

Bundan əvvəl 2020-ci ildə baş tutan turnirdə Azərbaycanı cəmi 16 qadın idmançı təmsil edirdi. Bu Azərbaycanın Olimpiya Oyunlarında idmançı sayının 2020-ci il olimpiadasında baş verən eniş tempindən sonra artımı idi. Həmin yanğından sonra Yunanıstanda memarlıq və mədəniyyət mərkəzi olan Olimpin salamat qalmış bəzi tikililəri də 511 və 522-ci illərdə baş vermiş dəhşətli zəlzələlər zamanı tamamilə dağılmışdı. Yarışlar zamanı rəqiblə kobud rəftar etmək, bilərəkdən və ya təsadüfən onu öldürmək qəti qadağan idi, hakimləri ələ almaq istəyənləri isə ölüm gözləyirdi. 1894-cü ilin iyun ayında Sorbon Universitetinin akt salonunda Pyer de Kuberten 13 ölkənin 79 nümayəndəsi qarşısında Olimpiya oyunlarının təşkili və Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin (BOK) yaradılması layihəsi ilə çıxış etdi.

Heydərovun qələbəsindən sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva ona zəng etmişdir. 27 yaşlı cüdoçu Hidayət Heydərovun qazandığı qızıl medal Azərbaycanın Olimpiya Oyunları tarixində əhəmiyyətli idi. Qızıl hissədə isə Heydərov 2 dəfə şido cərimə balı ilə cəzalandırıldı. Bu mərhələdə onun rəqibi Kanada nümayəndəsi Artur Margelidon oldu. İyulun 29-da son Dünya və Avropa Çempionatının qalibi, Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasının əsas qızıl medal ümidi hesab olunan Hidayət Heydərov mübarizə apardı.

Dəstək xidməti

Məşhur şəxsiyyətlərdən Makedoniyalı Filipp at çapmaq üzrə, Platon İstmya, Pifiya oyunlarında və Pifaqor Olimpiya oyunlarında iştirak etməklə yanaşı, həm də yumruq döyüşündə yarışların qalibi adını almışdtlar. Oyunların məzmunu və qaydaları iqtisadi və sosial hadisələrin təsiri, həm də quldarlıq dövrünün aramsız müharibələri nəticəsində tez-tez dəyişirdi. Maraqlıdır ki, yarışlarda iştirak etmək istəyən hər bir idmançı mütləq bütün növlərdə çıxış etməli idi. Bu fəlsəfi ideya insanları cəsarətə, qüdrətli olmağa, bədən tərbiyəsi və idmanla məşğul olmağa çağırmışdır.Öz şəxsi mənafeyi, varlanmağı naminə yarışlarda iştirak edənlər ifşa olunur, onları qorxaq və bədbəxt adamlar adlandırırdılar.

Rəqib üç dəfə olimpiadalarda mübarizə aparmış 36 yaşlı təcrübəli idmançı idi. Nicat Hüseynov 2024-cü ilin martında İtaliyada baş tutan 1-ci Dünya Olimpiya Təsnifat Turnirinin nəticələrinə əsasən lisenziyaya sahib oldu. Murad Allahverdiyev və Məhəmməd Abdullayev 2023-cü ilin iyununda Polşada baş tutan Avropa Oyunlarınnın nəticələrinə əsasən lisenziyaya sahib oldu. Abdullayev və Alfonso bundan əvvəl 2020-ci ildə olimpiada da çıxış edib. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Nicat Hüseynov, Malik Həsənov, Murad Allahverdiyev, Loren Alfonso və Məhəmməd Abdullayev təmsil etdi. Paris Olimpiadasında bu idman növü üzrə turnirlər 27 iyul-10 avqustda baş tutdu.

Turnirində çıxış edən Cəfərov olimpiadanın 1/8 final mərhələsində Misir nümayəndəsi Məhəmməd İbrahim El-Sayed ilə üz-üzə gəldi. Rəqib son olimpiadanın finalçısı, 2 dəfə Dünya və 3 dəfə Asiya Çempionatlarının qalibi olan 25 yaşlı təcrübəli və titullu güləşçi idi. Finala gedən yolda isə onun rəqibi dünya güləşinin əfsanəsi, dörd dəfə Olimpiya Oyunlarının, beş dəfə isə Dünya Çempionatlarının qalibi olan Kuba nümayəndəsi Mixain Lopes oldu. Təsnifat mərhələsindən azad olan Məmmədov olimpiadanın 1/8 final mərhələsində 33 yaşlı Venesuela nümayəndəsi Rayber Rodrigez ilə üz-üzə gəldi. 2023-cü il Avropa Çempionatının finalında Sulamanidze final görüşündə məhz Kotsoyevə məğlub olmuşdu.

Bu oyunların da quldarlıq dövlətlərinin ictimai-siyasi həyatında böyük əhəmiyyəti var idi. XII əsrdə yaşamış Nizami Gəncəvinin “Fitnə” personajı bu səpgidə qələmə alınmışdır. Qədim mərmər pillələrin birində yunan atleti Failin Olimpiya oyunları zamanı 16 metr uzununa tullandığı yazılmışdır. Milonun müasiri pəhləvan Yevimast 480 kq ağırlığı olan qaya parçasını yerdən qaldırmışdır.

Sidney-2000 Yay Olimpiya Oyunlarında Azərbaycan boksunun səlnaməsinə də ilk Olimpiya medalı yazılıb. Sərbəst güləş yarışlarında 54 kq çəki dərəcəsində çıxış edən Namiq Abdullayev bütün rəqiblərini məğlub edərək Olimpiya çempionu adına layiq görülüb. Öğretici, Hüdaver ve Karcılılar, Ahmet, “Olimpiyatlar”, 4. Ak, Duygu, “Olimpiyat Oyunlarının Ev Sahibi Kente Etkileri Açısından Değerlendirilmesi”, Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies, sayı 1/2, (1- 19), 2015.